|
| Türkiyenin Ekonomi Haber Portalı --> FinansNews.com
Türkiyenin Ekonomi Haber Portalı --> FinansNews.com
|
|
Türkiyenin Ekonomi Haber Portalı --> FinansNews.com
|
|
|
|
|
|
EKONOMİ
SÖZLÜĞÜ
|
|
|
A-B-C-Ç-D-E
| F-G-H-I-İ | K-L-M
| N-O-P-R-S | T-V-Y
|
N
NAKİT AKIM TABLOSU: İşletmenin nakit giriş
ve çıkışlarını gösteren tablodur. Düzenlendiği dönem itibariyle
nakit açığı veya fazlasını gösterir ve finansal planlamada kullanılır.
NAKİT AKIŞ ORANI: işletmenin nakit
rezervlerinin yabancı kaynakları karşılama gücünü göstermektedir.
Net Dönem Kari+Amortismanlar-Nakit çıkışı Gerektirmeyen
Giderler(Toplam) / Kısa Vadeli Borçlar-Uzun Vadeli Borçlar
NET KAR MARJI ORANI: işletmenin
satışlarının vergi sonrası kara göre karlılığını ölçmektedir. Net
Dönem Kari / Net satışlar
NOMİNAL FAİZ ORANI: Piyasada uygulanan cari
faiz oranlarıdır. Fiyat hareketlerinden arındırılmadığından reel
faiz düzeyini göstermez.
Net İç Varlıklar:
Merkez
Bankası’nın net iç varlıkları (NİV), para tabanından ay
sonu cari kurlar ile hesaplanan Net Dış Varlıklar kalemi çıkartılarak
hesaplanır. Para tabanı, Merkez Bankası emisyonu artı bankacılık
sektörünün Merkez Bankası nezdindeki TL mevduatları olarak
tanımlanır. Merkez Bankası’nın net dış varlıkları ise, Bankanın
net uluslararası rezervlerinin, orta vadeli döviz
kredilerinin (net) ve diğer net dış varlıkların toplamı
olarak tanımlanır.
Nominal Değer (Par Value):
Menkul değerlerin üzerinde yazılı olan değerdir. Bir hisse
senedi başına sermayeden düşen payı belirtir. İMKB, borsaya
kote olmuş tüm senetlerin nominal değerlerini 1.000 lira olarak
kabul etmiştir. Fakat, kote olmayan şirketlerin genelinde de
nominal değer 1.000 lira olarak kullanılmasına karşın 500
lira veya 5.000 lira gibi nominal değerler de kullanılmaktadır.
O - Ö
Ortodoks İstikrar Programı:
Uluslararası Para Fonu
IMF’nin 1970’li yıllardan bu yana enflasyonla mücadele eden
ülkelere tavsiye ettiği programlara genel olarak verilen addır.
Ortodoks kelimesi burada klasikleşmiş, klişeleşmiş istikrar
programları anlamında kullanılmaktadır. Bu programda IMF ücretlerin
dondurulmasını, program öncesi belirli bir oranda devalüasyon
sonrası yavaşlatılmış kur politikasını tavsiye eder ve tüketimi
kısarak enflasyonun kontrol altında tutulmasını önerir. Bu
klasik program bir çok uygulayıcı ülkede başarıya ulaşamamış,
hatta enflasyonun daha da hızlanmasına neden olmuştur.
OPSİYON: Bir malin belli bir süre içinde
belli fiyattan satılması için alıcıya tanınan süre. Bir satıcının
satmak üzere aldığı malin parasını belli bir süre sonra ödeme
hakkidir.
ÖDEMELER DENGESİ: Bir ülkenin
yıl içinde
diş ülkelere yaptığı ödemeler ile diş ülkelerden sağladığı
gelirleri
gösteren bilançodur.
ÖZ SERMAYE KARLILIĞI ORANI: işletmelerin
öz sermaye karlılığını göstermektedir. Net Dönem Kari / öz sermaye
P
Para: Mal ve
hizmetlerin değişim aracı. Ekonomide madeni, banknot para
birimlerinin yanı sıra vadesiz mevduatlar ve kredi kartları da
para unsurları içinde sayılır. Değişim aracı, değer ölçütü
ve saklama işlevi vardır. Vadeli mevduat, devlet tahvili gibi değişim
araçları da para benzeri olarak değerlendirilir.
Para Arzı:
Para stoku anlamında da kullanılır. Belirli bir anda ekonomide
dolanımda bulunan ve para olarak kullanılan araçların toplamıdır.
Para Piyasası:
Kısa vadeli fon (kredi) arz ve talebinin karşılaştığı,
genellikle merkez bankaları tarafından yönlendirilen piyasalardır.
Para Politikası:
Bir ülke ekonomisindeki para arz hacmini değiştirmeye yönelik
politikalar bütünüdür. Uygulama yöntemleri arasında Merkez
Bankası’nın senetleri nakite çevirdiği açık piyasa müdahalesi,
banka işlemleri ve kredi tavanının değiştirilmesi sayılabilir.
Para politikaları depresyonda yetersiz kalır.
PASİFLER: Bilançoda gösterilen borç ve
yükümlülükler toplamıdır. Aktiflerin hangi kaynaklarla temin
edildiğini gösterir.üç ana kalemden oluşur; Kısa Vadeli Borçlar,
Uzun Vadeli Borçlar ve öz sermaye. Borçlar, genelde finansal ve
ticari olarak ikiye ayrılır. öz sermaye altında şirketin sermayesi,
yedekler, yeniden değerleme artış fonu ve net kar gösterilir.
Portföy: Bir
yatırımcının sahip olduğu menkul kıymetlerin tümüne
verilen addır.
PORTFÖY YÖNETİCİLİĞİ: Sermaye
piyasası araçlarından oluşan portföylerin ne zaman ne kadar alınıp satılacağını
belirlemeye yönelik çalışmalar ve yapılan
işlemlerdir.
R
REEL FAİZ: Fiyat değişimlerinden
arındırılmış faizdir.
Reel Sektör (Reel
Kesim): Ulusal ekonomide tarım, sanayi ve hizmetler ana
sektörlerinde üretici ve tüketici konumundaki bireylerin tümünü
temsil eden kesimdir. Bu kesimin gerçekleştirdiği tasarruflar
finansal kesim tarafından toplanır ve tekrar reel kesime kullandırılır.
Repo: Bir
menkul kıymetin işlem başlangıç valöründe satılıp bitiş
valöründe geri alınmasını ifade eder. Repo yapan taraf parayı
kullanan taraftır. Açılımı “geri alım vaadiyle satış”tır.
Resesyon:
Ekonomik hayatın canlılığını kaybetmesi, üretim faaliyetlerinin daralması,
duraklama, ekonomik etkinliklerde görülen hafif düşme anlamına gelir.
Revelüasyon:
Bir ülke parasının diğer ülkelerinin paraları karşısında
değer kazanması sürecidir.
Rezerv para:
Uluslararası mali kuruluşlar ile hükümetlerin ellerinde
bulundurdukları altın ve dövize verilen addır.
Risk: İstenmeyen
sonuçlarla karşılaşma olasılığıdır.
S
Sabit Döviz:
Belirli bir ülkenin ulusal parasının, belli bir parite üzerinden
konvertibl (Konvertibilte) bir dövize bağlanarak değerinin
ayarlanmasıdır.
Satın Alma Gücü
Paritesi (SGP): Ülkeler arasındaki fiyat düzeyi farklılaşmasını
ortadan kaldıran para birimi dönüştürme oranıdır. Eldeki
toplu bir para parite oranı ile farklı bir para birimine dönüştürüldüğünde,
tüm ülkelerde aynı sepetteki mal ve hizmetler satın alınabilir.
SGP ülkeler arasındaki fiyat farklılıklarını yok ederek,
ulusal para birimlerini birbirlerini dönüştüren orandır.
Serbest dalgalanma (Free
float): Serbest dalgalanan kur sisteminde ülke parasının
değeri piyasa tarafından belirlenmektedir. Döviz piyasasına
yapılan müdahaleler, kurların istenilen düzeyde oluşmasını
sağlamak yerine, bu piyasadaki gereksiz dalgalanmaları önlemek
ve değişimleri daha ılımlı hale getirmek için yapılmaktadır.
Bu sistemde para politikası, daha etkin hale gelmekte ve ülkenin
tutması gereken uluslararası rezerv miktarı azalmaktadır.
Serbest dalgalanan döviz kuru sisteminden kaynaklanan olumsuzluk
ise, dış ekonomik ilişkilerde belirsizlikleri ve riskleri artırması
nedeniyle kaynak dağılımını olumsuz etkilemesidir.
Serbest Döviz:
Konvertibl ulusal para. Yurtiçinde başka ulusal paralara tahvili
serbest olup, yurtdışına transferlerine çeşitli sınırlar
konmuş olabilir.
Sermaye Piyasası:
Genellikle uzun vadeli fon ihtiyaçlarının karşılandığı ve
Hazine tarafından kontrol edilen piyasadır.
SERMAYE: üretimde kullanılan ve kendileri
de üretilmiş olan mal ve değerlerdir.
STOK DEVİR HIZI:
Stokların yıl içinde kaç
kez satışlara dönüştürüldüğünü göstermektedir. Devir hızının
yüksek olması işletmenin daha fazla kar etmesine olanak sağlamaktadır.
satışların Maliyeti / (D.Başı Stok-D.Sonu Stok)/2
Spekülasyon:
Bireyin gelecekle ilgili beklentileri doğrultusunda fiyat ya da döviz
kurundaki değişmelerden bir gelir elde etmek amacıyla yapılan
işlemdir.
|
|
A-B-C-Ç-D-E
| F-G-H-I-İ | K-L-M
| N-O-P-R-S | T-V-Y
|
|
|
|
|
Türkiyenin Ekonomi Haber Portalı --> FinansNews.com
|
|
|
